Gewoon meedoen

Voor mijn werk ga ik af en toe naar het Zelfregiecentrum in Weert. Dan kom ik aanfietsen op mijn ov-fiets en als ik te vroeg ben voor mijn afspraak, schuif ik aan bij de huiskamertafel. Ik word voorzien van een kop koffie en doe af en toe een duit in het zakje, afhankelijk van het gesprek dat gaande is. Dat gesprek kan overal over gaan. Over politiek, over Trump, over wanneer er weer frikadellen worden gebakken, over wie er gisteren jarig was of uit zijn huis gezet dreigt te worden. Altijd vraag ik me af of ze mij als buitenstaander wel accepteren. Ik ben namelijk geen ervaringsdeskundige, spreek geen Limburgs en woon niet in Weert. Maar zelfs ík blijk elke keer gewoon opgenomen te worden in het geheel.

Vooroordelen?

Het is een vorm van sociale inclusie die je omgekeerd niet zo snel tegenkomt. Stel je hebt een psychiatrische opname achter de rug, hebt behoefte aan aanspraak, raapt je moed bijeen en gaat naar het buurthuis, huis van de wijk of hoe die buurtvoorzieningen tegenwoordig ook heten. Word je daar dan met open armen ontvangen, kun je daar je verhaal kwijt, voel je je begrepen en gehoord? Grote kans dat je wordt geconfronteerd met vooroordelen die je de moed in de schoenen doen zakken. 

Zelfregiecentra

Daar zit ‘m dan precies de waarde van zelfregiecentra en herstelwerkplaatsen/–academies: meer herstel dan de ggz en meer begrip en erkenning dan het buurthuis. De initiatieven zijn meestal van onderop ontstaan en worden grotendeels gerund door ervaringsdeskundigen. Herstel vraagt om innerlijke vrije ruimte en dat wordt weerspiegeld in de zelfregie binnen het centrum. Ruimte om zelf iets te ondernemen, ook al is het maar de kopjes naar de keuken brengen. Iedereen heeft iets bij te dragen. Uitnodiging zonder dwang. Op alle plekken in het land waar ik kom zie ik dan iets eigens ontstaan. 

Onderzoek naar waarde(n)

In Weert heeft de gemeente het wel goed begrepen, maar meestal kunnen gemeenten er maar moeilijk mee overweg. Herstel is heel persoonlijk en niet te kwantificeren. Stappen op de participatieladder zijn niet te meten. Hoe overtuig je gemeenten dan van de ontegenzeggelijke waarde van zelfregie- en herstelinitiatieven. Vanuit MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid hebben we het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) gevraagd onderzoek te doen naar die waarden. Zij hebben een middel gemaakt voor regionale initiatieven om zelf die waarde te laten zien en wel op drie manieren. Ten eerste door het vertellen van de verhalen van deelnemers over hun herstel. Ten tweede door de waarde in cijfers uit te drukken met een tool voor een kosten- en batenanalyse. En ten slotte met een handleiding om de waarde te ervaren die zich niet laat uitdrukken in woorden of cijfers. Door op bezoek te gaan en gewoon mee te doen, zoals ik af en toe doe in Weert.

Greetje Senhorst
Projectleider Mind
www.mindplatform.nl

De publicatie is te vinden op de volgende pagina: https://mindplatform.nl/project/programma-regie-in-de-regio-1 onder het kopje "Rapport IPW".