Burgerparticipatie 3.0

afbeelding van Joke Stoffelen
Joke Stoffelen

Gemeenten zijn de afgelopen jaren druk bezig geweest met de transitie in het sociale domein. Nu is het tijd voor de transformatie. Transformeren is: anders denken, anders doen, anders organiseren. Ook op het gebied van burgerparticipatie.

Vernieuwing bestaande structuren nodig
De bestaande structuren van burgerparticipatie kennen tekortkomingen. De deelnemers zijn meestal 60-plus; vergadertijgers; man; met weinig binding met jongeren, allochtonen, of mensen met psychische problemen; en teveel denkend en werkend vanuit de systeemwereld. We zien dit bij een breed pallet aan burgerorganisaties als politieke partijen, belangenorganisaties en adviesraden. Daarnaast roeren burgers zich op social media en hebben ‘gevestigde’ structuren weinig feeling met deze vormen van burgerparticipatie.  

In het sociaal domein is er de noodzaak om te weten hoe het de mensen echt vergaat, om aan te sluiten bij de leefwereld. Hoe redden mensen zich? Wat hebben zij nodig? Is het bestaande aanbod toereikend? Een manier om dit te bereiken is het betrekken van deze mensen bij burgerparticipatie. Vanzelfsprekend zijn er nog vele andere manieren, maar die parkeer ik nu even gemakshalve.

“Maatschappelijke democratie is inspraak, betrokkenheid, en zeggenschap van mensen over en in maatschappelijke verbanden, zoals buurten, wijken, instellingen en organisaties,” aldus Kim Putters, directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau. Dit betekent dat we moeten zoeken naar nieuwe vormen van burgerparticipatie want de ‘oude’ vormen passen slechts een select deel van de samenleving en sluit niet aan bij de transformatie en ontwikkelingen in maatschappij.

Drie voorbeelden

  • Wat zijn dan ‘nieuwe’ vormen van burgerparticipatie? Ik zal drie verschillende Gelderse voorbeelden geven. Allereerst een voorbeeld uit Lingewaard: het instellen van de Commissie van Waarden. Een groep bestaande uit ervaringsdeskundigen, inwoners, jongeren, leerkrachten, hulpverleners en consulenten die samen de nieuwe werkwijzen van professionals ‘scherp’ houden. Meer weten? Klik hier voor info. 
  • Een tweede voorbeeld is het project Tha Bus on Tour. Scholieren en docenten van middelbare scholen krijgen les van jongeren die ervaring hebben met jeugdhulp of jeugd GGz. Jongeren vertellen hun verhaal, wat helpt om vooroordelen op te heffen en taboes te doorbreken. Ze laten zien dat een toekomst mogelijk is, ook in een soms uitzichtloze situatie. De jongeren krijgen de kans om zich te ontwikkelen en een positieve ervaring te koppelen aan een lastige periode in hun leven. Een win-win situatie dus in velerlei opzichten. Meer weten? Klik hier voor info. 
  • En tenslotte een voorbeeld uit Rivierenland: het Netwerk van Adviesraden. ‘Oude’ adviesraden werken samen en proberen burgerparticipatie een eigentijdse vorm te geven. Bijvoorbeeld door regionale themabijeenkomsten te organiseren samen met ervaringsdeskundigen, vakbond, ondernemers, onderwijs, gemeenten en instellingen. Meer weten? Klik hier voor info. 

Burgerparticipatie 3.0
De ontwikkelingen in de samenleving gaan snel. Burgerinitiatieven en sociale ondernemingen starten overal. Burgerparticipatie moet aansluiten bij ontwikkelingen in het veld. Daarvoor is het nodig om te experimenteren met nieuwe vormen: doen in plaats van vergaderen én verjonging en vernieuwing. De ‘agenda’ voor deze nieuwe vormen van burgerparticipatie moet zijn: samenwerking initiëren; innovatie stimuleren; al doende uitproberen en leren van nieuwe vormen van democratie; samenhang stimuleren tussen meerdere domeinen; invloed uitoefenen op meerdere niveaus (strategisch en operationeel). Kortom: burgerparticipatie 3.0 is geen luxe maar noodzaak in een snel veranderende samenleving. 

© 2017 Koepel Adviesraden Sociaal Domein | Disclaimer | Sitemap

Secretariaat
Zalmsteek 23
3192 MC Hoogvliet-Rotterdam
Tel. (06) 23414048

B&B