Benut ervaringskennis en vakmanschap

Echt veel beter gaat het nog niet met de participatie en volwaardig burgerschap van mensen met psychiatrische problematiek. Er kan en er moet nog veel gebeuren. Per 1 januari 2015 zijn het beschermd wonen, de ambulante ondersteuning en dagactivering (waaronder activering naar werken en leren) voor mensen met psychische kwetsbaarheid overgeheveld naar het gemeentelijk domein, maar het is er niet substantieel op vooruitgegaan. Het is mijn stelling dat we nog aan het begin staan van sociale inclusie van burgers met psychiatrische problematiek.

Randvoorwaarden

Zo blijkt het, na ruim vier jaar decentralisatie, nog steeds erg ingewikkeld om te voldoen aan de randvoorwaarden zoals de Commissie Dannenberg die benoemd heeft en die breed onderschreven zijn. Het zijn randvoorwaarden om 'van beschermd wonen naar beschermd thuis' en volwaardig burgerschap te komen. Randvoorwaarden zoals geschikte en betaalbare woningen en woonvarianten, langdurige gespecialiseerde en op herstel gerichte begeleiding met flexibele intensiteit, de inzet van ervaringsdeskundigen, integrale toegang en cliëntenondersteuning en de borging van kwaliteit van het aanbod.

Twee onderwerpen uit deze randvoorwaarden zou ik bij het werk van adviesraden sociaal  domein expliciet onder de aandacht willen brengen: de inzet van ervaringsdeskundigen, en van het vakmanschap van gespecialiseerde begeleiding. Voor RIBW's inmiddels twee kanten van dezelfde medaille en dagelijkse praktijk.

Van transitie naar transformatie

Gemeenten zouden reeds per december 2017 een regioplan uitgewerkt hebben hoe zij de acht condities voor inclusie en intergemeentelijke samenwerking gaan realiseren. Wie neemt de regie?! Geen sinecure, waarbij de inzet van veel en diverse partijen noodzakelijk is. Maar onvermijdelijk om het echt te kunnen hebben over de beoogde transformatie van de zorg, in plaats van alleen de transitie na vier en een half jaar!

Uitnodiging: kom op werkbezoek

Mijn oproep aan Colleges van B&W, gemeenteraden en beleidsambtenaren is om adviesraden sociaal domein daadwerkelijk de positie te geven bij het verder vorm en inhoud geven van de gemeentelijke visies en uitvoeringsplannen van aanpak van beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

Mijn oproep aan adviesraden is de raad open te stellen voor ervaringsdeskundigen uit de ggz. Ervaringsdeskundigen weten als geen ander wat er nodig is om van cliënt tot herstel en volwaardig burgerschap te komen. Hoe meer mensen er mee doen, hoe eerder de kennis van mensen die het echt kunnen weten ingezet kan worden om werkende oplossingen te vinden. Sociale inclusie en participatie zijn daarbij zowel middel als doel.

Worden ervaringsdeskundigen ingezet bij het maken van beleidskeuzes en bij de begeleiding van psychisch kwetsbare mensen? En is er inderdaad voldoende langdurige gespecialiseerde begeleiding met flexibele intensiteit beschikbaar? Normalisatie door specialisatie.

Mijn suggestie en uitnodiging hierbij om eens op werkbezoek te gaan bij een RIBW. Laat u informeren door ervaringsdeskundigen en onze vakmensen. Met hen kunt u discussiëren over wat zij noodzakelijk achten om tot volwaardig burgerschap te komen van mensen met psychische kwetsbaarheid. Hoe doen zij dat samen in de dagelijkse praktijk? Een kijkje in de RIBW-keuken is de moeite waard en helpt u vast en zeker bij het belangrijke werk van uw adviesraad.

Artie van Tuijn
Artie van Tuijn is sinds 2012 voorzitter van de RIBW Alliantie, het samenwerkingsverband van 20 aanbieders van beschermd en begeleid wonen in de ggz dat zich hard maakt voor de beweging naar sociale inclusie. Van 1988 tot 2015 was Van Tuijn voorzitter van de raad van bestuur van RIBW Brabant.
artie.vantuijn@ribwalliantie.nl