Blog

Veel aandacht gaat uit naar individuele ondersteuning bij de transformatie in het sociaal domein. Verreweg de meeste professionals in bijvoorbeeld sociale wijkteams houden zich primair bezig met ondersteuning van individuele burgers. Professionals die zich met het collectief of de gemeenschap bezig houden, zoals opbouwwerkers, zijn steevast in de minderheid. Toch verwachten we veel van die gemeenschappen, het idee van de participatiesamenleving is daar deels op gebaseerd. Maar zijn deze verwachtingen terecht?

Tijdens een meerjarig onderzoek naar contacten tussen zogenaamde weerbare burgers en kwetsbare burgers op buurtplekken zoals een buurtboerderij, moestuin of wijksteunpunt, heb ik heel vaak DÉ vraag gesteld. Namelijk de vraag of men ook thuis en dus in de persoonlijke sfeer contact met elkaar had. En of de weerbare burger dan ook informele hulp of ondersteuning gaf aan de kwetsbare burger. Altijd was het antwoord heel duidelijk: Nee, we hebben een goede band, maar niet voor thuis. En eerlijk gezegd herken ik dit wel als ik bij mezelf te rade ga.

Hulpmiddelen zijn voor mensen met een ziekte of beperking essentieel om zo zelfstandig mogelijk hun leven te kunnen leiden. Gemeenten verstrekken veel van deze voorzieningen – zoals bv. een rolstoel, een tillift of een scootmobiel – vanuit de Wmo. Ze maken hiervoor afspraken met leveranciers. Het regelen van hulpmiddelen verloopt niet altijd even vlot.

Vorig jaar heeft Bureau Berenschot op verzoek van het ministerie van VWS de belangrijkste problemen nog eens op een rij gezet. Waar lopen mensen vooral tegenop? De belangrijkste punten die daaruit naar voren kwamen:

De kop van het artikel in de Telegraaf van 13 februari verwoordt onomstotelijk dat de grenzen in zicht zijn: “Mantelzorger snakt naar flexibele baas”. Of dat het antwoord is, weet ik niet. Ik zie wel dat we balanceren op het randje van ‘houdbaar’. Bijna twee miljoen mantelzorgers combineren werk en zorg voor een naaste. En daar hebben ze het ‘best druk’ mee.

“In Koggenland hebben we al ruim 10 jaar een adviesraad sociaal domein. En ik kan wel zeggen dat we als orgaan helemaal zijn ingebed in de gemeente. Er is veel vertrouwen in de adviesraad. Dat is heel natuurlijk zo gegroeid: de adviezen van de adviesraad sneden hout. En hierdoor vinden wethouders en beleidsmedewerkers het zinvol en prettig om de adviezen mee te nemen in hun werk.” 

De gewenste transformatie van jeugdhulp is nog niet gerealiseerd. Dit bleek in 2018 uit evaluaties van de Jeugdwet door de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) [1] en ZonMw [2]. Zij concluderen dat de doelen van de Jeugdwet [3] nog niet zijn behaald. Zo kost het bijna één op de drie ouders van vooral kwetsbare gezinnen veel moeite om hun weg te vinden in de jeugdhulp.

De meerwaarde van ons als Adviesraad zit in het stellen van goede vragen aan de beleidsmedewerker”, was de opvatting van één van de deelnemers aan een expertmeeting over Burgerparticipatie. “Niet wij, maar de beleidsmedewerker is er verantwoordelijk voor, dat de stem van inwoners terug te horen is in Sociaal Beleid.”

Twee jaar geleden bleek dat mijn beste vriendin ongeneeslijk ziek is. Door een zeldzame progressieve ziekte staat het leven van Annemiek op zijn kop. Zo kan Annemiek niet meer werken en zal zij waarschijnlijk arbeidsongeschikt raken. Dat is een langdurig en spannend proces dat veel stress en financiële onzekerheid met zich meebrengt. 

Onlangs vroeg een ambtenaar me of de gemeente ons nog een financiële bijdrage zou kunnen geven. ‘Ons’ is Jeugdbieb West; een bewonersinitiatief in mijn wijk, het Oude Westen in Rotterdam. Ik viel even stil, vanwege de vele reacties die deze vraag bij me opriep: praktisch, venijnig, ideologisch en uiteindelijk pragmatisch. Allereerst praktisch: hadden we nog geld nodig? Met het toegezegde geld van twee fondsen zijn de basiskosten voor drie jaar gedekt.

Als we in het sociale domein willen gaan doen wat werkelijk voor mensen van betekenis is, dan moeten we bij de overheid af van het dominante neutrale mensbeeld.

Deze woorden sprak Janny Bakker tijdens de Hannie van Leeuwen lezing (2018) met als titel Anders Kijken. In dit blog wil ik aangeven waarom ik het met haar eens ben.